غیبت بزرگ پیرهاشمی و شیراز در حراج بزرگ کرستیز

سیزدهمین حراج کریستیز دوم و سوم آبان ماه با حضورهنرمندان تجسمی  دربرج هتل جمیرا دبی برگزارمی شود و دراین دوره 133 اثرازهنرمندان مدرن و معاصرایران عرب، ترکیه چکش خواهند خورد که دراین دوره حضورهنرمندان ترکیه ای چشمگیر است.

به گزارش خبرنگارهنرآنلاین؛ سیزدهمین حراج کریستیزدرحالی امروزدوم آبان ماه دربرج هتل جمیرا دوبی آغاز به کار کرد که نسبت به دوره های گذشته تعداد آثاروهنرمندان حاضردراین حراج نسبت به دوره های گذشته کاهش داشته است وعدم حضور برخی هنرمندان ایرانی تاثیرگذاردراین حراج از جمله افشین پیرهاشمی و علی شیرازی مشهود است.

براساس برخی شنیده ها؛ یکی از دلایل عمده عدم حضورهنرمندان ایرانی درسیزدهمین دوره حراج کریستیز به نتیجه نرسیدن یک مجموعه داربزرگ ایرانی با برگزار کنندگان این حراج دردقایق پایانی برگزاری این حراج است.همین موضوع موجب شد که امکان حضورآثار بیشتری از هنرمندان ایرانی در سیزدهمین دوره حراج کریستیز فراهم نشود.

همچنین با توجه به نوسانات قیمت دلار درایران برخی از مجموعه داران ترجیح داد ند که دراین دوره حراج شرکت نکنند.

افشین پیرهاشمی و علی شیرازی غایبان بزرگ حراج سیزدهمم

افشین پیرهاشمی و علی شیرازی که در دوره های گذشته توانسته اند بخشی از نبض حراج کریستیز را به خود اختصاص بدهند دراین دوره به دلایل شخصی دراین حراج شرکت نکرده اند. علی شیرازی که درشب دوم حراج دوازدهم اثرش شش برابر قیمت پایه حراج کریستیز 60 هزار دلار به فروش رفت و به عنوان پدیده شب دوم حراج دوازدهم نام گرفت به دلیل شرکت بودن در جشنواره حلیه در این دوره شرکت نکرد.

افشین پیرهاشمی هم که به تازگی نامش درلیست 500 هنرمند پرفروش عرصه تجسمی درجهان قرارگرفته است؛ عنوان کرده است که قصد دارد به بازار تجسمی فرصت تنفس بدهد و با قدرت بیشتری در دوره های بعد حضور پیدا کند.

درنخستین شب كریستیزسیزدهم، 30 اثرازهنرمندان ایران، عرب و ترک روی میزحراج خواهد رفت كه ازاین میان هشت اثربه هنرمند ایرانی تعلق دارد.

محمد احصایی با دواثر،فرهاد مشیری با سه اثر، نصرالله افجعی، رضا درخشنده ، سهراب سپهری، تیمو ناصری هریک با یک اثر از حاضران شب نخست هستند.

همچنین درشب نخست این حراج  آثاری از"نادر"ازمصر، "محمود سعید" ازمصر، لبنان "پل گوراگوسیان" رمضان بایراغلو، عرفان اورمن، مراد گرمن، احمت الهان مرادپولات، آزاده کوثر از ترکیه چکش خواهند خورد.

همچنین درشب دوم این حراج 100 اثر چکش خواهد خورد که برای آثاری که دراین شب چکش خواهند خورد قیمت پایه ای در نظر گرفته نشده است. در چند دوره گذشته که حرج کریستیز در دو بخش برگزار می شود شب دوم برای معرفی چهره های جدید هنرتجسمی منطقه ازاهمیت ویژه ای برخورداراست.

در شب دوم حراج کریستیز آثاری ازهنرمندان ایران، سوریه، لبنان، عربستان صعودی، ترکیه چکش خواهد خورد.

پرویز تناولی، مسعود عرب شاهی، غلامحسین نامی، رضا درخشانی، شجاع آذری، هدیه شفیع، علی بنی صدر، مهرداد محب علی، شیرازه هوشیاری، پویا آریان پور، یعقوب امدادیان، شادی قدیریان، نصرت الله مسلمیان، محمود سبزی، ابراهیم الفت، مسعود عرب شاهی، سعید احمد زاده، شیرین نزهت، شنطیا ذاکرعامری، غزاله آور زمانی، بیتا وکیلی، گلناز فتحی، کارلوس حسین زنده رودی، سارا رهبر، پوران جین چی، رضا آرامش، شیرین علی آبادی و رکنی حائری زاده تعدادی ازهنرمندان ایرانی حاضردرشب دوم حراج سیزدهم کریستیزهستند.

دردوره های گذشته با توجه به نوسانات قیمت دلاردرایران وتلاش عرب ها برای به دست گرفتن بازارتجسمی منطقه اما همچنان هنرمندان ایرانی توانسته اند نبض باز تجسمی منطقه را به دست گیرند. انتظار می رود که در سیزدهمین دوره حراج کریستیز همچنان هنرمندان ایرانی جایگاه خود را دراقتصاد هنر تجسمی منطقه حفظ کنند.

کریستیز به انگلیسی Christie's نام شرکتی مشهور درتجارت آثارهنری و حراجی با شهرت جهانی است. کریستیز برای اولین بار در قرن 18 توسط جیمزکریستی درشهر لندن انگلستان تاسیس شد و به مرکزی بین‌المللی برای تجارت آثارهنری تبدیل شد.

 در سالهای 1994 تا 1999 به شرکتی با سهامی عام تبدیل شد و بعد از آن به مالکیت خصوصی فرانسوا پینو درآمد.

درشعبه دبی این حراجی در سال 2008 یک مجسمه بسیارمهم از پرویز تناولی با قیمت 28 میلیون دلارچکش خورد که تناولی با فروش این اثرتاکنون رکورداراین حراج بزرگ بوده است.

گزارش :مریم آموسا

|+| نوشته شده توسط مریم آموسا در سه شنبه دوم آبان 1391  |
  جمال میرصادقی:داستان جلوی فاجعه را می‌گیرد
دومین نشست از سلسله نشست‌های فرهنگی-هنری در حمایت از زلزله‌زدگان آذربایجان شرقی با عنوان ˝شبی با داستان برای زلزله‌زدگان آذربایجان˝ با جمال میرصادقی،جواد مجابی، هوشنگ مرادی کرمانی، یونس تراکمه، امیر حسین چهلتن، فرزانه کرمپور، مهسا محب علی و پیمان هوشمندزاده در مرکز همایش‌های پارک ورشو برگزار شد.

به گزارش هنرآنلاین؛ دومین نشست از سلسله نشست های فرهنگی هنری در حمایت از زلزله زدگان آذربایجان شرقی با عنوان "شبی با داستان برای زلزلهزدگان آذربایجان" با حضورجمعی ازداستان نویسان پنجشنبه 27 مهرماه درمرکزهمایش های پارک ورشوبا همکاری بنیاد فرهنگی ایرج بسطامی، خانه اندیشمندان علوم انسانی، وانجمن یاری کودکان در معرض خطربرگزار شد.

همچنین در این همایش شَری نجفی، مسئول انجمن یاری کودکان در معرض خطر، گزارشی از آخرین مسائل و نیازمندیهای منطقه ارائه داد و فیلم " فروریخت " که تصاویر مستندی از مناطق زلزله زده در روزهای ابتدایی زلزله است نیزپخش شد برای حمایت از زلزله زدگان آذربایجان برای شرکت در این مراسم بلیط فروشی شد و عواید فروش بلیط ها به همراه عواید فروش کتاب های نویسندگان حاضر در این نشست که به همت عالی فروخته شد صرف هزینه های زلزله زده ها خواهد شد.

در ابتدای این مراسم فرزانه کرم پور با بیان این مطلب که آخرین باری که در حضور چنین جمعیتی داستان خوانده ام زمانی بود که زلزله بم آمده بود و حالا پس از سال ها دوباره برای زلزله آذربایجان چنین جمع بزرگی دور هم جمع شده اند؛ تا داستان بشنوند و چه خوب است زمانی که ما داستان نویسان داستان می خوانیم زلزله ای نمی آید. او در ادامه یکی از داستان هایش را برای حاضران خواند.

جواد مجابی هم با بیان این مطلب که زلزله آذربایجان ناشی از عدم مدیریت بحران است و ریشه این زلزله و ویرانی هایی که به بار آورد؛ را باید در سال های بسیار دور جستجو کرد، زمانی که خانه های های این منطقه بدون هیچ گونه مهندسی ساخته شد.

وی در ادامه ابراز امیدواری کرد که روزی ما نیز همچون ژاپنی ها در موقیعتی قرار گیریم که بتوانیم به خوبی از پس مدیریت بحران برآیم و صدمات طبیعی چون زلزله با آسیب بسیار کمی همراه باشد.

وی در ادامه درباره چگونگی داستان نویس شدن محمد علی جمالزاده گفت.

به گفته مجابی جمالزاده در دوران جوانی و زمانی که خارج از کشور اقامت داشت؛ قصد داشت که در جنبش های مردمی در بغداد شرکت کند و یکی از دوستان او که از توانایی او در نوشتن باخبر بود به او پیشنهاد داد که در گام نخست برای کمک به مردم قصه ها و ضرب المثل های آنها را گردآوری کند و مانع از فراموشی آنها شود و این گونه شد که جمالزاده به صورت جدی وارد عرصه داستان نویسی شد.

مجابی افزود: فرهنگ مردم در سراسر جهان از ارزش ویژه ای برخواردار است و با واکاوی مثل ها ، ترانه های مردم به خوبی می توانیم به علایق، مشکلات و رنج های یک قوم پی ببریم.

نویسنده کتاب "روایت عور" ادامه داد: من به عنوان یک نویسنده همواره سعی کرده ام که از فرهنگ مردم در نوشته هایم استفاده کنم و آنها را در دل داستان هایم به کار ببرم، البته چنین تجربه هایی همیشه موفق نیست چرا که این مثل ها در دوران فئودالی ساخته شده اند و در آن دوران بی احترامی هایی به زن و اقوام مختلف شده است و در این مثل ها بازتاب پیدا کرده اند.

وی افزود: اما مثل ها از نظر زبان شناسی و استفاده از زبان در داستان بسیار دارای اهمیت است چرا که زبان مثل ها بسیار صریح و موجز است و از این امکان به خوبی می توان در پیش برد داستان می توان بهره گرفت.

مجابی در ادامه داستان طنزی که با کنار هم گذاشتن ضرب المثل های ایرانی نوشته بود را برای حاضران خواند.

هوشنگ مرادی کرمانی هم با اشاره به زلزله بم که پنج روز پس از وقوع َآن با یکی از کارگردان های سینمای مستند راهی بم شدند تا فیلم مستندی را بسازند گفت: من پس از زلزله متاثر از اتفاقی که افتاده بود یک فیلمنامه نوشتم؛ درباره مردی که قرار بود که روز پس از زلزله اعدام شود، اما زلزله موجب شد که از زندان فرار کند و در جریان فرارش با گریه های دختر بچه ای مواجه شود که تمام اعضای خانواده اش را از دست داده بود و در نهایت با این که اگر به دست ماموران می افتاد اعدام می شد چنان تحت تاثیر تنهایی این کودک قرار گرفت که ماند و از او نگهداری کرد.

وی افزود: من و علی محمد قاسمی این فیلم را ساختم اما کار خوبی از آب درنیامد و در نهایت از سرنوشت آن باخبر نشدم اما در جریان ساخت این فیلم قصه "آواز همسایه" را نوشتم که آن را دوست می دارم. او در ادامه قصه آواز همسایه را برای حاضران خواند.

او در ادامه مراسم یک داستان طنز به نام "رضایت نامه" خواند که با استقبال خوبی روبرو شد و با اشاره به خاطره انتشار نخستین مجموعه داستانش گفت: من با دو هزار تومانی که از یکی از دوستانم قرض کرده بودم توانستم کتاب را چاپ کنم اما کسی کتاب ام را نمی خرید و کار من این شد بود که کتابم را توی کیف بگذارم و دور شهر بچرخم و به تمام کتاب فروشی ها سر بزنم تا کتاب فروشی حاضر شود کتاب من را بخرد .

در نهایت یکی به من گفت که اگر روزنامه ای درباره کتاب تو بنویسد حتما کتاب ات دیده می شود و من کتابم را برداشتم و نزد جواد مجابی رفتم و او نخستین نقد و یادداشت را بر روی کتابم نوشت و همین باعث دیده شدن و فروش کتابم شد و پس از او خسرو گلسرخی بر روی کتاب ام یادداشت نوشت. من همین جا باید از این دو عزیز یاد و تشکر کنم. همچنین قدردان جمال میر صادقی هستم که با داستان های خوب اش به نوجوانی من رنگ و شور نوشتن بخشید.

در ادامه شری نجفی مسول انجمن کودکان در معرض خطر با برشمردن مشکلات مناطق زلزله زده گفت: هر چقدر که ما نهاد های مردمی دست به دست هم بدهیم و بخواهیم که به زلزله زده ها ومردمی که با بحران روبرو شده اند کمک کنیم؛ راه به جایی نخواهیم برد، چرا که عمق فاجعه بسیار وسیع است و باید با همکاری دولت چنین مشکلاتی برطرف شود.
وی افزود: با وجود تمام مشکلاتی که بر سر راه ما برای کمک به زلزبه زده ها وجود داشت؛ تاکنون توانسته ایم با کمک گرفتن از بخش های دولتی و درگیر کردن آنها در فعالیت مان تا حدودی مثمر ثمر باشیم.

در ادامه جمال میرصادقی با بیان این مطلب که یکی از چیزهایی که جلوی فاجعه را می گیرد داستان است گفت: داستان خاتمه دهنده به فاجعه است چنانکه در هزار و یکشب می بینیم که شهرزاد با قصه گفتن به شهریار زندگی خود و دختران سرزمین اش را نجات داد.

وی با اشاره به پیشنه قصه در ادبیات فارسی گفت: قصه در ادب فارسی از جایگاه ویژه ای برخوردار است و بسیاری معتقدند که قصه از شرق به غرب رفته است و به جای آن داستان کوتاه و رمانس و رمان که تفاوت ساختاری عمده ای با قصه دارد از غرب به شرق از جمله ایران آمده است.

این داستان نویس ادامه داد: تا قبل از مشروطه ما قصه داشتیم و پس ازآن داستان کوتاه و رمانس از غرب و از طریق ترجمه ها به ایران آمد. امروزه نه تنها در ایران بلکه در سراسر جهان داستان نویسی بسیار متحول شده است. قرن ها پیش بیشتر قصه هایی که نوشته می شدند؛ ریشه در اسطوره ها داشتند و پس از آن حکایت های پهلوانی به ادبیات راه پیدا کرد. در آن مقاطع تاریخی در آثاری که نوشته می شد شخصیت ها یا سفید بودند یا سیاه و این موضوع ناشی از این می شد که قصه ها برپایه وقایع نوشته می شدند و این وقایع یا خوب بودند و یا بد و در آن دوران نگاه انسان ها به شدت اخلاق گرا بود.

وی افزود: پس از رنسانس و ظهور کارخانه ها و پیش رفتن جامعه سنتی به سمت صنعتی شدن انسان با مقولات متعددی روبرو شد و همین موضوعات نوع نگرش او را نسبت به زندگی تغییر داد که بازخورد آن را به خوبی در ادبیات شاهد هستیم. اما با این همه خصوصیات اسطوره ای و ویژگی شخصیت ها یی که در حکایت ها خلق شده اند همچنان در ادبیات داستانی ما به چشم می خورد.

وی در ادامه با طبقه بندی داستان ها به رئالیست، سورئالیست، جریان سیال ذهن و رئالیست جادویی گفت: در مقطعی از تاریخ شرایطی بوجود آمد که همه عنوان کردند که رمان مرده است اما با ظهور رئالیست جادویی که هم مردم معمولی از خواندن آن لذت می برند و هم قشر فرهیخته جامعه عملا مرگ رمان نقض شد.

وی درپایان سخنان اش گفت: میل به شنیدن قصه از آغاز آفرینش و دوران غارنشینی که انسان ها نخستین می خواستند با کنجکاوی موضوعی را دنبال کنند وجود داشت و این میل کنجاوی و شنیدن ادامه قصه تا پایان با انسان همراه است.

در ادامه امیرحسن چهلتن تکه هایی از رمان "تهران شهر بی آسمان" را برای حاضران خواند. یونس تراکمه و مهسامحب علی  در ادامه برای حاضران داستان خواندند.
 

گزارش: مریم آموسا

|+| نوشته شده توسط مریم آموسا در شنبه بیست و نهم مهر 1391  |
 شب شعر کمک به زلزله زدگان برگزارشد
شب شعر کمک به زلزله زدگان آذربایجان با حضور بیش از 500 شاعر در کافه کتاب لاله زار برگزار شد.

به گزارش خبرنگار هنرآنلاین؛ کافه کتاب لاله زار جمعه 25 شهریورماه میزبان بیش از 500 شاعر و علاقمند به شعر بود که برای کمک به زلزله زدگان آذربایجان دور هم جمع شده بودند.

در این شب شعرسیمین بهبهانی، هوشنگ چالنگی، هرمزعلی پور، حافظ موسوی، علی شاه مولوی، رسول یونان وعلی ثباتی شعر خوانی کردند. در این مراسم گزارش مدونی از مناطق زلزله زده به حاضران ارائه شد و فیلم مستندی نیز از مناطق زلزله زده که توسط بابک ذاکری و اردوان تراکمه تهیه شده بود؛ پخش شد.

همچنین در این مراسم میز کتابی با کتاب های امضا شده شاعران ترتیب داده شده بود، تا به قیمت همت عالی به فروش برود و صرف هزینه های زلزله زدگان شود و صندوقی که شرکت کننده گان کمک های مالی خود را درا ین صندوق واریز کنند.

با این که شاعران همواره در طول تاریخ نسبت به مسائل اجتماعی و سیاسی جامعه واکنش نشان داده اند و به شیوه های مختلف در برنامه هایی که برای حمایت از جریان ها و وقایع و حوادث حضور داشتند برای کمک به زلزله زدگان آذربایجان هم به صورت جمعی احساس مسولیت کردند و با کمک های مالی خود به صورت جمعی نشان دادند که شاعران هم اگر بخواهند می تواند همانند سینماگران بانی حرکت هایی حمایتی باشند هر چند که در جامعه کنونی با قدرتی که سینما در اختیار دارد، شاعران نمی توانند رقابت کنند.برخلاف شرایط سخت و تنگی جا و گرمای هوا بیشتر شرکت کنندگان دراین شب شعر تا آخرین لحظه‌ در مراسم حضور داشتند.

کافه کتاب لاله زار از ساعت 18 تا 20 جمعه 24 شهریور میزبان شاعران بود که برای کمک به زلزله زدگان آذربایجان دور هم جمع شده بودند.
|+| نوشته شده توسط مریم آموسا در شنبه بیست و نهم مهر 1391  |
 تندیس شمس لنگرودی ساخته می‌شود
تندیس ˝شمس لنگرودی˝؛ شاعر و پژوهشگر شعر معاصر توسط حمیدرضا صادق‌زاده ساخته خواهد شد و قالب‌گیری ابتدایی آن به تازگی انجام شده است.

"شمس لنگرودی" با اعلام این خبر در گفت وگو با هنرآنلاین گفت: پیش از این بارها به من پیشنهاد ساخت تندیس توسط هنرمندان متعددی داده شده بود؛ اما من با تجربه بدی که برای ساخت فیلم مستند درباره خودم داشتم، ترجیح می‌دادم که تندیسی هم از من ساخته نشود تا این که به اصرار دوستان تصمیم گرفتم که به پیشنهاد حمیدرضا صادق زاده برای ساخت تندیس پاسخ مثبت بدهم.

وی افزود: اما هنوز از کم و کیف کار ساخت این مجسمه بی اطلاع هستم و تازه چهارشنبه هفته گذشته، کار قالب گیری ابتدایی این مجسمه انجام شد.

حمیدرضا صادق زاده هم که قراراست تندیس شمس لنگرودی را بسازد، گفت: من با توجه به علاقه‌ای که به شعر و شخصیت شمس لنگرودی داشتم؛ تصمیم گرفتم که تندیس شمس لنگرودی را بسازم و خوشحالم که این فرصت برای من فراهم شده است.

وی افزود: این مجسمه را دو برابر اندازه واقعی و با فایبرگلاس خواهم ساخت و امیدوارم که تا زمان قالب گیری مجسمه بتوانیم حامی پیدا کنیم که این مجسمه را برنزی بسازیم و در مکان مناسبی نصب و  رونمایی کنیم.

شمس لنگرودی همچنین درباره تجدید چاپ آثارش گفت: به تازگی چاپ هفتم کتاب "تاریخ تحلیلی شعر نو" از سوی نشر مرکز منتشرشده است. همچنین چاپ هفتم کتاب "53 ترانه عاشقانه" ازسوی آهنگ دیگر، چاپ سوم "رباعی محبوب " من از سوی نشر مرکز منتشر شده اند. همچنین چاپ دوم مجموعه شعر "روزی که برف سرخ بارید" هم به اتمام رسیده که امیدوارم به‌زودی تجدید چاپ شود.

وی اضافه کرد: همچنین هنوز با گذشت سه سال تکلیف یک مجموعه شعر و رمانم در وزارت فرهنگ و ارشاد مشخص نشده است. رمان "شکست خوردگان را چه کسی دوست دارد" و مجموعه شعر "روزآفتابی تان بخیر گرگ برفی".

شاعر مجموعه "درمهتابی دنیا" با اشاره به مجموعه های جدیدش گفت: درحال حاضرگزیده شعرهایم از سوی انتشارات آمه در مرحله حروفچینی است، اما هنوز نامی برای این مجموعه انتخاب نکرده ام. همچنین مجموعه ای ازشعرهای تغزلی ام نیزآماده انتشاراست که ناشراین مجموعه آهنگ دیگر خواهد بود. همچنین زندگینامه ام را تا سال 1357 به زبان داستان نوشته ام.

لنگرودی درباره خودزندگی نامه اش گفت: هنوز نام قطعی خود زندگی نامه را انتخاب نکرده ام؛ اما به احتمال نام آن "دامن بلقیس" خواهد بود و دراین کتاب خاطرات زندگی ام را از دوران کودکی تا سال 57 به شیوه داستان کوتاه نوشته ام و راوی تمام این داستان ها اول شخص است.

لنگرودی درباره وجه تسمیه این کتاب گفت: زمانی که من دوساله بودم خدمتکاری درخانه ما کارمی کرد که بیماری سرع داشت، یک روزاو درحالی که من را در آغوش گرفته بود و روی پنجره نشسته بود غش کرد و من از دست او رها شدم و اتفاقی زنی به نام بلقیس از زیر پنجره ما رد می شد و شاهد این ماجرا بود و مرا گرفت، از این رو تصمیم گرفتم که نام این کتاب را دامن بلقیس بگذارم.

به گفته لنگرودی؛ همه ما در زندگی مان یک بلقیس داریم که به گونه ای یک جا مارا نجات داده است و درسرنوشت مان تاثیر گذاشته است ،هیچ معلوم نیست اگر بلقیس نبود من از این حادثه جان سالم به در می بردم یانه!
لنگرودی همچنین درباره انتشار شعرهای موزون اش گفت: شعرهای موزون ام برایم جنبه تفننی دارند و من قصد انتشاراین شعرها را ندارم.

وی درباره حضورش درمیزگردها و شب شعرها گفت: این روزها نه میلی دارم و نه قصد این که در مجلس و نشست عمومی شرکت کنم و شعرخوانی داشته باشم و یا این که بخواهم درباره شعرسخن بگویم. ازاین رو قصد ندارم هیچ دعوتی را برای برنامه هایی که درباره شعردر داخل و خارج از کشور برگزارمی شود، قبول کنم.

لنگرودی همچنین درباره وضیعت فیلم مستندی که براساس شعرهایش توسط "آرش سنجابی" درحال ساخت است گفت: این فیلم مستند برخلاف تمام فیلم های مستندی که درباره شاعران و نویسنده ها ساخته می شود گفت وگومحور نیست و حتی با خودم نیز دراین فیلم کم گفت وگو شده است و قراراست شعرمحور باشد و فضاهایی را براساس شعرهای من بسازد.

وی افزود: فیلمبرداری این فیلم قراراست که تا پایان مهرماه به پایان برسد وانتشارات اختران حامی این فیلم است.



 

|+| نوشته شده توسط مریم آموسا در شنبه بیست و نهم مهر 1391  |
 سیروس نیرو بر˝پنج گنج نظامی˝ شرح نوشت
سیروس نیرو که پیش از این شعرهای ˝حافظ˝ و ˝نیما یوشیج˝ را بررسی کرده بود، این بار پنج گنج نظامی را مورد بررسی قرار داده و شرحی نیز بر روی آن نوشته است.

سیروس نیرو در گفت وگو با هنرآنلاین گفت: نظامی یکی از شاعرانی است که باید او را در شمارارکان شعر فارسی و ازاستادان مسلم این زبان دانست. وی بزرگترین شاعرغنایی زبان فارسی است که حتی می توان او را بزرگترین شاعر زبان فارسی دانست.

وی افزود: اگرچه داستان‌سرایی درزبان فارسی به وسیله نظامی شروع نشده است، ولی او تنها شاعری است که تا پایان قرن ششم توانسته‌است شعر تمثیلی را به حد اعلای تکامل برساند.

به گفته سیروس نیرو؛ نظامی درانتخاب الفاظ و کلمات مناسب وایجاد ترکیبات خاص تازه ، ابداع معانی و مضامین نو و دلپسند، تصویربا جزئیات و به کار بردن تشبیهات واستعارات مطبوع و نو، درشمار کسانی است که بعد ازخود نظیری نیافته‌است.

"نیرو" افزود: "نظامی" بنا برعادت اهل زمانش از آوردن اصطلاحات علمی، لغات و ترکیبات عربی، بسیاری ازاصول و مبانی حکمت وعرفان وعلوم عقلی به هیچ روی ابا نکرده و به همین سبب و با توجه به دقت فراوانی که در آوردن مضامین و گنجانیدن خیالات باریک دراشعار خود داشت، سخن او گاه بسیار دشوار و پیچیده شده‌است. با این حال مهارت او دربیان معانی مطبوع و قدرت او در تنظیم و ترتیب منظومه‌ها و داستان‌های خود باعث شده است که آثار او بزودی مورد تقلید قرار گیرد.

به گفته "سیروس نیرو" بسیاری از شاعران از"نظامی" تقلید کرده اند؛ از جمله کسانی که شعر نظامی را استقبال کرده است، می توان به "عبدالرحمان جامی" اشاره کرد.

وی ادامه داد: نظامی گرچه شاعری داستان‌سراست و بیشتربه داستان‌های عاشقانه پرداخته‌است، ولی او شاعری حکیم و اندیشه‌ور، آشنا با فرهنگ و تاریخ ایران است، که درپس قصه‌ها یش نکاتی عمیق نهفته‌است، و به همین سبب است که او چند بار از خوانندگان مثنوی‌هایش خواسته‌است تا رازها و رمزهای موجود در شعر او را نیز کشف کنند.

به گفته سیروس نیرو؛ در بسیاری از موارد درک و دریافت شعر نظامی دشوار است، همین موضوع موجب شده است که کمتر شارحی به سراغ شعراو برود و تاکنون کتاب پژوهشی و شرح خوبی بر روی شعرهای او نوشته نشود.

وی افزود: یکی ازکسانی که برروی شعرهای نظامی شرح نوشته است؛ "برات زنجانی" است که من کار او را بسیار ضعیف و نارسا می دانم و همان زمان که شرح برات زنجانی بر روی آثار نظامی منتشر شد من مقاله ای با دلایل روشن درروزنامه اطلاعات منتشرکردم و در این مقاله دلایل ام را درباره ضعیف بودن کار او عنوان کردم.

نیرودرباره شیوه کارش دربرخورد با اشعار نظامی گفت: من تمام واژگان دشوار شعر نظامی را شرح کرده ام و پس از آن تک تک ابیات او را شرح داده ام. همچنین آرایه های ادبی که در اشعار او به کار رفته است را شرح داده ام.

به گفته سیروس نیرو تاکنون او 90 درصد پنج گنج نظامی را شرح داده است و تنها بخشی که او هنوز روی آن کار نکرده است؛ "شرفنامه" است و شرح او بر رویپنج گنج نظامی در حدود پنج هزار صفحه است.

نیروهمچنین ازآماده انتشاربودن چندین مجموعه شعرمنتشرنشده و دیوان اشعارش خبر داد.

«سیروس نیرو» متولد سال 1309 تهران است و تاكنون 19 عنوان كتاب از وی منتشر شده و چهارعنوان كتاب جدید نیز زیر چاپ دارد. بی شک از سیروس نیرو می توان به عنوان یکی از تنها شاعران نیمایی سرایانی یاد کرد که همچنان به شیوه ای که نیما در شعر فارسی بنیان نهاد، پایبندی خود را حفظ کرده است. او با بررسی اشعار نیما در کتاب «خوانش شعر نیما» دین خود را نسبت به او ادا کرد است. «نیرو» از اوائل سال 1327 به خیل دوستان و شاگردان نیما پیوست و همچنان نیز خود را تنها شاگرد زنده نیما می داند.
از جمله آثار"سیروس نیرو" می توان به مجموعه شعرها و کتاب تحقیقی؛"سحر"، "شاهکارهای شعرمعاصر" به همراه فریدون کار، "رود"، "جاده"، "بهار از پنجره"، "از کودتا تا انقلاب"، "گنج مراد" تصیحح غزلیات حافظ،"عشق ات رسد به فریاد"، "ردپا"، "پاییزان"، "با تهاجم باد"، "خوانش شعرنیما"، "مینیاتورهای ایرانی"، "ازقلاس تا گرما" اشاره کرد.
 

|+| نوشته شده توسط مریم آموسا در شنبه بیست و نهم مهر 1391  |
 سپانلو: ˝آدم پرمدعا˝ مجابی در تاریخ ادبیات می ماند
مراسم جشن تولد جواد مجابی شاعر، نویسنده، منتقد هنری،طنزپرداز و روزنامه نگارعصر روز یکشنبه 23 مهرماه در محل آتلیه علیرضا مجابی (م. آذرفر) با حضور جمعی از شاعران و نویسندگان برگزار شد.

به گزارش هنرآنلاین؛ مراسم جشن تولد جواد مجابی شاعر، نویسنده، منتقد هنری،طنزپرداز و روزنامه نگارعصر روز یکشنبه 23 مهرماه در محل آتلیه علیرضا مجابی (م. آذرفر) با حضور جمعی از شاعران و نویسندگان برگزار شد.

سیمین بهبهانی نخستین شاعری بود که درابتدای این مراسم شعرخوانی کرد وبا ابراز خوشحالی از سال ها دوستی با جواد مجابی گفت: در تمام این سال ها جواد مجابی یکی از مخاطبین شعر من بوده که از نظرات و نقدهایش نیز مرا بی نصیب نگذاشته است.

وی درباره شخصیت جواد مجابی گفت: مجابی انسان به معنای واقعی است من هیچ‌وقت ندید‌ه‌ام که پشت سر کسی حرف بزند و یا به کسی تهمت بزند. هیچ‌وقت یک ذره بددلی و ناسازگاری در وی دیده نمی‌شد، به همین جهت همواره او را تحسین می‌کنم و از خدا می‌خواهم همیشه باشد و آثارنثرشان تداوم داشته باشد.

بهبهانی افزود:جواد مجابی قابلیت این را دارد که سمبول و نمونه ای از یک انسان خوب و کوشا برای جوان‌ترها باشد. گاهی می‌شود که برای شاعر و نویسنده مشکلی پیش بیاید، ولی نویسندگی و شاعری لازمه‌اش داشتن اخلاق خوش و صبربسیاراست.

محمدعلی سپانلو یکی ازشعرهای اخیرش را برای حاضران خواند و سپس به ذکر خاطراتی ازآشنایی و دوستی اش با جواد مجابی پرداخت وگفت: مجابی از همه چیز در یک حد مشخصی بیش‌تر می‌داند، از نقد نقاشی گرفته تا خود نقاشی،‌ داستان‌نویسی،‌ شعر‌، طنز و... .

این شاعر سپس با اشاره به کتاب‌های مجابی، گفت: یکی از کتاب‌های مجابی "یادداشت‌های آدم پرمدعا" نام دارد که یکی از کتاب های مهم درعرصه طنز است و من را همواره یاد عبید زاکانی در دوران مدرن می اندازد. به نظرمن، این کتاب می‌تواند درادبیات ایران یک کار کلاسیک شود و اگر فرض کنیم از اول تاریخ ادبیات فارسی هزار کتاب خوب وجود دارد که ما باید در کتابخانه خود داشته باشیم، این کتاب می‌تواند یکی ازآن‌ها باشد.

علیشاه مولوی نیز پس از شعرخوانی، گفت: جواد مجابی هنرمند روشنفکر روزگار ماست و این در حالی است که ترکیب هنرمند روشنفکر در کشور ما اتفاق نادری است.

همچنین اسماعیل جمشیدی، روزنامه‌نگار، به نقش مجابی در زندگی حرفه‌یی خود اشاره کرد و افزود: بخشی از زندگی فرهنگی، ادبی و هنری‌ام در ارتباط با جواد مجابی است و اگر من در این بخش فعال شده‌ام، به خاطر توجه جواد مجابی بوده است.

پس از شعرخوانی تعدادی از شاعران حاضر در این مراسم، جواد مجابی کیک تولد 73سالگی خود را برید و در سخنانی گفت: این مراسم باعث شد من بهترین و زیباترین دوستانم را ببینم و همین محبت شما به من امید می‌دهد.

او با بیان این‌که در زندگی از همه هم‌نسلان و حتا از جوان‌ترها آموخته‌ است، اضافه کرد: مهم‌ترین مسأله این است که ما از قبیله کوچک ایران هستیم که برای خود فرهنگ بزرگی دارد و اگرچه برخی سعی می‌کنند آن را کوچک بشمرند، اما این فرهنگ در کنار دیگر فرهنگ‌های بزرگ جهان حضور دارد.

این مراسم با شعرخوانی سیدعلی صالحی،‌ شمس لنگرودی‌، کاظم سادات اشکوری، رسول یونان، محمود معتقدی‌، فرهاد عابدینی، ناهید کبیری، مریم حسین زاده، مهرنوش قربانعلی، بهزاد زرین پور، رضا چایچی و فرزانه شهفر، بهزاد زرین پور، ایرج ضیایی، کبوتر ارشدی، یزدان سلحشور، رضایی و داستان‌خوانی اسدالله امرایی همراه بود.
در بخش دیگر این مراسم سیروس ابراهیم زاده به تنهایی به اجرای یک نمایشنامه دو شخصیتی پرداخت که با استقبال مخاطبان روبرو شد.
همچنین در پایان مراسم، تابلوی نقاشی که علیرضا مجابی، را کشیده، به این نویسنده اهدا شد و شاعران نسل های مختلف در کنار هم ایستادند و عکس یادگاری گرفتند. مسعود کیمیایی هم به مناسبت 73 سالگی مجابی دسته گل بزرگی را به این مراسم ارسال کرده بود.

اجرای این مراسم را یزدان سلحشور برعهده داشت.

گزارش: مریم آموسا

 

|+| نوشته شده توسط مریم آموسا در شنبه بیست و نهم مهر 1391  |
 شیمبورسکا عاطفه و اندیشه فلسفی را پیوند زده است
کارنامه شعری ˝ویسواوا شیمبورسکا˝ با حضور˝یولیوش گویو˝،˝ضیاء موحد˝ و˝چوکا چکاد˝ دریکی دیگر از نشست های شهر کتاب مرکزی مورد نقد و بررسی قرارگرفت.

به گزارش خبرنگار هنرآنلاین،دریکی دیگر ازنشست های هفتگی شهرکتاب کارنامه شعری "ویسواوا شیمبورسکا" با حضور "یولیوش گویو"،"ضیاء موحد" و "چوکا چکاد" مورد نقد و بررسی قرار گرفت. در ابتدای این نشست فیلم مستندی از زندگی ویسواوا شیمبورسکا پخش شد که در این فیلم که به زبان لهستانی و با زیر نویس فارسی بود، ابعاد مختلفی از زندگی این شاعر نوبلیست لهستانی از جمله مراسم دریافت جایزه نوبل ادبیات، زندگی شخصی و نشست های کوچکی که شیمبورسکا در آن به شعر خوانی می پرداخت و نظر منتقدان درباره شعر او، به نمایش گذاشته شد.

"علی اصغر محمدخانی" معاون فرهنگی شهر کتاب با بیان این مطلب که لهستان سه شاعر برجسته دارد که تاکنون در مرکز فرهنگی شهر کتاب توانسته ایم برای دو تن از آنها مراسم بزرگداشتی برگزار کنیم وبه بررسی شعر آنها بپردازیم و در برنامه های آتی شهر کتاب مرکزی قصد داریم که به دیگر شاعر معاصر مهم لهستان بپردازیم و در برنامه های آتی به بررسی آثار کارگردان های بزرگ جهان و بررسی کارنامه سینماگران لهستانی از جمله کیشلوفسکی بپردازیم.

به گفته محمدخانی، کیشلوفسکی که یکی از مطرح ترین سینماگران لهستان و جهان است، فیلم "آبی " را متاثر از شعرهای شیمبورسکا ساخته است.
محمد خانی شمیبورسکا را شاعری معرفی کرد که مثل هیچ کس نیست و گفت: شیمبورسکا از جمله شاعرانی است که کمتر در محافل عمومی شرکت می کرد واز شهرت فرار می کرد از او در طول زندگی اش تنها چند گفت‌وگو بیشتر به جا نمانده است.

وی با اشاره به گفت وگوی شیمبورسکا با روزنامه گاردین گفت: شیمبورسکا در این گفت وگو عنوان می کند که در چند سال اخیر بیشترین کلمه ای که به کار برده ام نمی دانم است. با این که من به سنی رسیده ام که از نظر همه باید به جا افتادگی رسیده باشم اما من در این سن و سال همچنان بر این باورم که چیزی نمی دانم. متاسفانه در جهان امروز همه اظهار دانستن می کنند و باید از این گروه آدم ها ترسید.

محمد خانی ادامه داد: شیمبورسکا می گوید در طول یک قرن شاید تنها سه بار حرف حسابی بشنویم و جهان را حرف پر کرده است و من ترجیح می دهم به جای حرف زدن حداقل دو روز فکر کنم.

به گفته محمدخانی یکی از ویژگی های مشترک میان شیمبورسکا و مولانا در خاموشی آنها است اما مولانا برخلاف شیمبورسکا تنها از خاموش به عنوان تخلص استفاده کرده است و اتفاقا شاعر پرگویی یوده است و مجموعه آثار او مدعای این گفته است اما شیمبورسکا هم در زندگی عمومی و هم در شعرش اهل خاموشی و سکوت بوده است و از او تنها 250 قطعه شعر و یا به روایتی 400 قطعه شعر به جا مانده است.

وی ادامه داد : شیمبورسکا در گفت وگویی عنوان می کند که برای من اصلا غیر قابل هضم است که خواننده شعر من کسی که باشد که در یک ویلای رو به دریا که دو اتومبیل هم در آن پارک شده کنار شومینه بنشیند و شعر من را بخواند. خواننده شعر من خاص است. خواننده شعر من هنگامی که می خواهد کتاب بخرد اول کیف پولش را باز می کند ببیند که آیا پول کافی دارد که کتاب من را بخرد با نه.

به گفته محمد خانی تاکنون شعرهای شیمبورسکا به 40 زبان ترجمه شده اند و مخاطب شعرهای شیمبورسکا نه تنها آدم های معمولی بلکه چهره بزرگ هنر جهان از جمله ودی آلن هستند.

در ادامه "گینوش گیو" سفیر کشور لهستان گفت: شیمبورسکا پیش از دریافت جایزه نوبل ادبیات شاعر شناخته شده ای بود، او پس از دریافت جایزه نوبل کمتر درانظار عمومی حاضر می شد. او پس از دریافت جایزه نویل ادبیات به مدت دو سال حتی سطری هم شعر نسرود و از این دوره به عنوان تراژدی استکهلم یاد می کند.

وی افزود: وقتی به شیمبورسکا نسبت به این سکوت دو ساله خرده می گیرند؛ می گفت که هر کسی نیاز دارد که به دوران فطرت خودش بازگردد و هر کسی نیاز دارد که مدتی سکوت کند.

به گفته سفیر کشور لهستان؛ هیات داوران جایزه نوبل ادبیات؛ شیمبورسکا را مورسارت شعر نام نهاده اند و او در شعرش با استفاده از ظرافت های زبانی و هیاهوی موسیقی بتهوون را با هم ادغام کند. همچنین رئیس جمهور لهستان به او لقب فرشته نجان لهستان داده است.

وی افزود: شیمبورسکا توانایی این را داشت که پوچی ، غم و اندوه زندگی را تسخیر کند و به شکل خوش آیند و به سبک خودش ارائه کند. شعر او از بعد سیاسی و اجتماعی برخوردار است و او در همه اشعارش سعی می کند که به سبک خودش طنز را وارد شعرش کند.

به گفته گینوش گیو شمبورسکا در گفت وگویی عنوان می کند که از بچگی شعر می سروده و هر بار هم شعری می سروده آن را برای پدرش می خوانده و بابت آن از پدرش وجه ای دریافت می کرده است. او در ابتدا از مدافعان کمونیسم بود اما با گذشت چند سال به جرگه مخالفان کمونیسم پیوست. او در یکی از اشعارش استالین را به آدم برفی تشبیه می کند.

پس از سخنرانی سفیر کشور لهستان؛ "چوکا چکاد" یکی از سه مترجم مجوعه "شعر آدم ها روی پل" با اشاره به شعرهای طنز آمیز شیمبورسکا گفت: شیمبورسکا در گفت وگویی عنوان می کند، بعضی‌ها فکر می‌کنند جایزه‌ نوبل، نوعی مسابقه‌ ملکه زیبایی است. شیمبورسکا روزی در صف خرید میوه بودم و دو خانم پشت سرم ایستاده بودند و خبر نداشتند که جلوی آن‌ها ایستاده‌ام. یکی‌شان، به دیگری گفت: می‌دونی چی‌ شد؟ اون برنده‌ نوبل رو دیدم. ـ خب، چه شکلی بود. و اولی گفت: واه واه افتضاح بود!

به گفته چکاد شیمبورسکا فرصت خنده و تفکر است. اندکی خنده و بسیار تفکر. از این لحاظ او بسیار شبیه زندگی است. در این اسلوب هم او بی‌تردید یکه و منحصر به فرد است. استاد در ایجاد رابطه بین چیزهایی است که رابطه‌شان را دیرگاهی است منطق قطع کرده است. او و تنها او می‌تواند منظره‌ای را به همرا یک دانه شن در حال افتادن روی هره‌ پنجره را به ما نشان دهد. او می‌تواند در سنگی را بزند و ما را به تالارها و اتاق‌های تو در توی سنگ ببرد.

وی با اشاره پروسه چاپ کتاب آدم ها روی پل گفت: چاپ کتاب آدم‌ها روی پل هم برای خودش طنز منحصر به فردی دارد که برای‌تان می‌گویم: کتاب، با این طرح جلد و با دو هزار نسخه در سال ۱۳۷۶ چاپ شد و به قدری از آن استقبال شد که یک ماه پرفروش‌ترین کتاب و سه ماه بعد جزو ده کتاب پرفروش بود و به فاصله‌ چند ماه دوباره با همین طرح جلد و باز در دو هزار نسخه به چاپ دوم رسید و چون اصرار داشتیم که چاپ سوم با این طرح جلد نباشد، در آن سال‌ها که خبری از گوگل و موتورهای جست‌وجوی اینترنتی نبود با زحمت فراوان تصویری از تابلوی آدم‌ها روی پل هیروشیگه اوتاگاوا پیدا کردم و از ناشر خواهش کردم که این بار فرض کند کتابی از لئوناردو داوینچی درباره‌ مونالیزا دارد چاپ می‌کند و بهتر است تصویر تابلوی مونالیزا را روی جلد بزند و این کتاب هم که اسمش آدم‌ها روی پل است.

چکاد افزود: این خواهش باعث شد چاپ سوم کتاب با شش سال فاصله در سال ۸۲ و باز هم فقط در دو هزار نسخه چاپ شود. و باز هم مورد استقبال قرار گیرد. چاپ چهارم کتاب با حذف یک شعر و حذف تصویر آدم‌ها روی پل با این طرح جلد خنثی و دم دستی و کاغذ نامناسب و تنها در ۱۶۰۰ نسخه بعد از نه سال چاپ شد. با این روند احتمالا چاپ پنجم کتاب بعد از ۱۴۱۰، ۱۴۲۰ چاپ خواهد شد. و باز هم در هزار نسخه. از آن استقبال گرمی خواهد شد. این‌ها را مثلا وقتی مقایسه کنید با کتاب کوری ساراماگو که سه ـ چهار ترجمه‌ متفاوت دارد و هر کدام تا چاپ دهم و بیستم رسیده، طنز قضیه برای‌تان آشکارتر می‌شود.
چکاد با اشاره به همکاری اش با "مارک اسموژنسکی" و "شهرام شیدایی" که با هم کتاب "آدم ها روی پل "را ترجمه کرده اند، گفت: من شانس این را داشتم که با دو نفر از بهترین‌ها در شعر و ترجمه، همکاری کنم. با شهرام شیدایی که شعرهای‌اش هم‌تراز بهترین شعرهای دنیاست و با مارک اسموژنسکی که ایران‌شناس و مترجمی دقیق بود که در کنار همسر ایرانی‌اش خانم هایده وام‌بخش زبان ما را واژه به واژه می‌شناخت و نیز ادبیات کلاسیک و مدرن ما را.
وی افزود: مارک اسموژنسکی چند سال قبل از این‌که شیمبورسکا نوبل ادبیات شود، تعدادی از شعرهای او و هربرت را ترجمه کرده بود و در یکی از جلسات شعر برای ما خوانده بود. با اعلام جوایز نوبل ۱۹۹۶ با مارک و شهرام قرار گذاشتیم یک مجموعه شعر از شیمبورسکا ترجمه کنیم. خوشبختانه شاعرانی از این دست به زبانی جهانی در شعر دست یافتند و فقط برای مردم خود شعر نمی‌گویند و این هم کار ترجمه را آسان‌تر می‌کند و هم اطمینان به این‌که شعر در زبان مقصد تقریبا کامل به خواننده منتقل می‌شود.

چکاد با اشاره به شیوه کارشان برای ترجمه شعرهای شیمبورسکا گفت: ما به شیوه‌ ترجمه‌ کارگاهی و با تحلیل جامع مارک و بازنوشت آن به زبان فارسی با کلنجار با واژه‌ها و معناها هر روز یک شعر از شمبورسکا ترجمه کردیم و کم‌کم به دنیای او وارد شدیم. درباره‌ شیوه کار و بررسی تحلیل ترجمه گروهی و مسائل کلی آن و به خصوص در مورد ترجمه "آدم‌ها روی پل"، به همراه شهرام شیدایی، سخنرانی‌ای در سال ۲۰۰۲ در دانشگاه یاگلونیان کراکف لهستان داشتم که ترجمه‌ انگلیسی آن به همت مارک اسموژنسکی و پروفسور آنا کراسنوولسکا در انتشارات آکادمی علوم در مجموعه‌ای به نام زبان‌های شرقی در ترجمه چاپ شد.

وی افزود: با مارک اسموژنسکی و شهرام شیدایی شعرهای دیگری از گروه برولیان که از شاعران جوان آوانگارد لهستان بودند ترجمه کردیم که به مرحله‌ چاپ نرسید. برنامه‌هایی هم برای ترجمه‌ هربرت، میوش و روژه‌ویچ که دگر مهلت نداد. ترجمه‌ گروهی نیاز به همدلی و شور و شوق خاصی دارد با وجود اشخاص فرهیخته و توانایی مثل پروفسور آنا کراسنوولسکا و باربارا منکارسکا و هایده وام‌بخش و دانشجویان علاقه‌مند رشته‌ایران‌شناسی در کراکف و ورشو و با همکاری دوستان ایرانی می‌شود شاعران و نویسندگان لهستان و ایران را به مردم دو کشور معرفی کرد.

وی در بخش پایانی سخنانش شعری از شیمبورسکا را با ترجمه مارک اسموژنسکی را برای حاضران خواند.
ضیا موحد گفت:امیدوارم اغراق نکرده باشم اگر بگویم شعر ویسواوا شیمبورسکا در این سطر خلاصه می‌شود: که «من آدم‌ها را بیشتر از بشریّت دوست دارم.» این سطر برگرفته‌ای کوتاه شده از شعر «امکانات» شاعر است .

وی افزود: هر شاعر اصیلی معیارهای شعر خود را خود می‌آفریند. شیمبورسکا چنین شاعری است. شعرش را در ترجمه هم که می‌خوانی، بر خلاف بسیاری شعر‌ها، شعر بودنش را حفظ می‌کند و حیرت می‌کنی که مگر می‌شود با چنین تصویر‌ها و حرف‌های معمولی شعر گفت. اما به آخر شعر که می‌رسی حس می‌کنی که واقعاً شعر خوانده‌ای. گسستی آشکار از آنچه معمولاً شعر می‌دانند.

ضیا موحد ادامه داد: در اغلب شعرهای شیمبورسکا بندهای شعر با ارتباط معنایی دنبال هم می‌آیند. گاهی از خود می‌پرسم: آیا نمی‌شود بعضی را حذف کرد؟ آیا نمی‌شود بندهایی را اضافه کرد؟ جوابی ندارم. اما شعر را که می‌خوانم می‌بینم انگار شعری است کامل و هر سطرش لازم. به‌ویژه که استاد پایان‌بندی است. پیش از رسیدن به پایان شعر نمی‌توان حدس زد چگونه پایان می‌یابد. اما وقتی اتفاق افتاد تکانت می‌دهد.

به گفته موحد ؛ در شعر شیمبورسکا عاطفه و اندیشه‌ فلسفی در هم تنیده شده‌اند. در شعر"هیچ چیز دوبار اتفاق نمی‌‌افتد" این حکم معروف کتاب جامعه را که: هیچ چیز در زیر آفتاب تازه نیست، شاعرانه نفی می‌کند. چه مثال نقضی بالا‌تر از اینکه شیمبورسکا نه پیش از خود وجود داشته، نه پس از خود وجود خواهد داشت. وجود این شاعر تنها یکبار اتفاق افتاده است.

موحد ادامه داد: شیمبورسکا فلسفه‌پیشه نیست، اما شعرش عمیقاً فلسفی است. سیاست پیشه نیست، اما شعرش عمیقاً سیاسی است. جنگ و استبداد و ترور را خوب می‌شناسد. در لهستان سالیانی با فاشیسم و کمونیسم زندگی کرده است. شعرش ساده می‌نماید اما از کنار آن ساده نمی‌توان گذشت.

این شاعر با بیان این مطلب که زبان لهستانی نمی داند گفت: اما حدس می‌زدم زبان شعرش زبان طبیعی روزمره باشد، خالی از فضل‌فروشی‌های ادیبانه و صنایع بدیع متداول و خلاصه خالی از حشو و زوائد مرسوم. حدس می‌زدم از قافیه، جز در مواردی که از متن شعر طبیعی بروید بهره نگیرد. حالا خوشبختانه دریافته‌ام که این حدس‌ها درست بوده‌اند. اگر جز این بود از شعر شیمبورسکا در ترجمه چیزی باقی نمی‌ماند. گمان نمی‌کنم شیمبورسکا با این درک عمیق از شعر، با این تعادل اندیشه و عاطفه، طنز و تصویر و وسعت تخیل، نیازی به قافیه‌سازی و اوزان سنتی داشته باشد.


وی افزود: شعرهایی که با این شگردهایی که برشمردم سروده می‌شوند و خوشبختانه هر چه پیش‌تر می‌رویم بی‌اهمیّت‌تر می‌شوند، در ترجمه چیزی از آن‌ها باقی نمی‌ماند. اما شعر این شاعر در ترجمه نیز می‌درخشد. در ایران، کشور شعر، کتاب "آدم‌ها روی پل" به چاپ چهارم رسیده است. این تنها به دلیل جایزه‌ نوبل نیست. این ترجمه هم ترجمه‌ همه شعرهای شاعر نیست. بیشتر شعر‌ها از مجموعه‌ ماقبل آخر شاعر انتخاب شده است. برخی از شعرهای مشهور او هم در این مجموعه نیامده است. منظور اینکه استقبال خوانندگان از این دفتر خاسته از جوهر شعری جاری در این شعرهاست. شیمبورسکا در قیاس با شاعرانی در تراز خود شعر کمی دارد، چیزی حدود ۲۵۰ شعر چاپ شده. اما اگر یک‌دهم این شعر‌ها هم ماندگار باشد، مقام او در شعر، به‌خصوص شعر لهستان تثبیت شده است.

موحد در پایان سخنانش گفت: شیمبورسکا به گفته‌ خودش از متن فاصله می‌گیرد و با ابزار طنز و انتخاب درست زاویه‌ دید و با تصویر‌ها و ساخت‌های معمولی زبان روزمره تأثیری بر خواننده می‌گذارد که با هیچ بیان پر گله و آه و ناله نمی‌توان چنان تأثیری نهاد. این شگرد‌ها را در دیگر شاعران لهستان نیز می‌توان دید. شیمبورسکا در واقع ادامه‌ سنّت شعری لهستان است. او می‌گوید: ذوق شعری در خلاء کار نمی‌کند. چیزی به نام روح شعر لهستانی وجود دارد. شعر لهستان تا اندازه‌ای در جهان شناخته شده است. اما شاعران نسل نو لهستان به حق گله می‌کنند که این کافی نیست. شعر‌هاشان ترجمه نشده و چهره‌های‌شان ناشناخته مانده است.

ویسواوا شیمبورسکا، شاعر برجسته‌ لهستانی است که در سال ۱۹۹۶ برنده‌ جایزه‌ی نوبل ادبیات شد و در فوریه ۲۰۱۲ در شهر کراکف لهستان درگذشت.

شیمبورسکا بیش از 250 شعر نسرود، ولی با این‌ تعداد اندک جایگاه بسیار بلندی در شعر امروز جهان دارد و تاثیر فراوانی بر سینما و ادبیات گذاشته است. یکی از دلایل پایین بودن تعداد اشعار این شاعر نوبلیست را وسواس بیش از حد او برای انتشار شعرهایش عنوان کرده اند.

اغلب آثار ویسواوا شیمبورسکا، به بیشتر زبان‌های دنیا، از جمله زبان فارسی منتشر شده است: "آدم‌ها روی پل"، با برگردان مارک اسموژنسکی، شهرام شیدایی و چوکا چکاد و "عکسی از یازده سپتامبر" گزیده‌ اشعار ویسواوا شیمبورسکا، به ترجمه‌ نوویسکا و ایونا دولتشاهی.
 

|+| نوشته شده توسط مریم آموسا در شنبه بیست و نهم مهر 1391  |
 
 
 
بالا